haberler

Soğutma ekipmanları için rulman seçerken dikkate alınması gereken 6 faktör vardır.

 

Her tür rulmanın farklı özellikleri vardır ve çeşitli makinelerin farklı kullanım alanlarına uygundur. Normal şartlar altında,itme yatakları ve açılı temaslı yataklarEksenel yükleri taşırken seçilirler;

 

Bilyalı rulmanlarGenellikle yüksek hızlı uygulamalar için kullanılırlar ve rulmanlar ağır radyal yükler için kullanılır.

 

1. Makinenin kapladığı alan ve konumyatak

 

Mekanik tasarımda, genellikle önce milin boyutu belirlenir ve ardından milin boyutuna göre rulman seçilir. Bilyalı rulmanlar genellikle küçük miller için, makaralı rulmanlar ise büyük miller için kullanılır. Ancak, rulmanın makinenin çap yönünde sınırlı olduğu durumlarda,iğneli rulmanlarEkstra hafif ve ultra hafif seri bilyalı veya makaralı rulmanlar seçilir; makinedeki rulmanın eksenel konumu kısıtlı olduğunda, dar veya ekstra dar seri bilyalı veya makaralı rulmanlar mevcuttur.

 

2. Yatak üzerindeki yükün büyüklüğü, yönü ve niteliği

 

Rulman seçiminde en önemli faktör yüktür. Makaralı rulmanlar daha ağır yükleri taşımak için, bilyalı rulmanlar hafif veya orta dereceli yükleri taşımak için, karbonlanmış çelikten veya beynit ile sertleştirilmiş rulmanlar ise şok ve titreşim yüklerini taşımak için kullanılır.

 

Yükün etki yönü açısından, saf radyal yüklere maruz kaldığında derin oluklu bilyalı rulmanlar, silindirik makaralı rulmanlar veya iğneli makaralı rulmanlar seçilebilir. Küçük saf eksenel yüklere maruz kaldığında, itme bilyalı rulmanlar seçilebilir; büyük saf eksenel yükler için itme makaralı rulmanlar mevcuttur. Rulman hem radyal hem de eksenel yüke maruz kaldığında, genellikle açılı temaslı bilyalı rulmanlar veya konik makaralı rulmanlar kullanılır.

 

3.Rulmanların kendi kendini hizalama performansı

 

Milin merkez hattı ile yatak yuvasının merkez hattı farklı olduğunda açısal hata oluşur veya milin iki desteği arasındaki mesafe büyük ve milin rijitliği düşük olduğundan kuvvet altında kolayca bükülür veya eğilir; bu durumlarda iyi kendiliğinden hizalama performansına sahip kendiliğinden hizalanan bilyalı veya kendiliğinden hizalanan makaralı rulmanlar ve dış bilyalı rulmanlar seçilebilir. Bu rulmanlar, mil hafifçe eğildiğinde veya büküldüğünde normal çalışmaya devam eder.

 

Rulmanların kendi kendine hizalama performansının kalitesi, izin verdiği farklı eksenellik değerleriyle ilişkilidir ve farklı eksenellik değeri ne kadar büyük olursa, kendi kendine hizalama performansı da o kadar iyi olur.

 

4. Yatak rijitliği

 

Bir rulmanın rijitliği, rulmanın birim deformasyon üretmesi için gereken kuvvet miktarını ifade eder. Rulmanların elastik deformasyonu çok küçüktür ve çoğu makinede dikkate alınması gerekmez, ancak takım tezgahı milleri gibi bazı makinelerde rulman rijitliği önemli bir faktördür ve genellikle silindirik ve konik rulmanlar seçilmelidir. Çünkü bu iki tip rulman, yük altında olduklarında yuvarlanma yoluyla nokta teması halindedir ve bu nedenle rijitlikleri düşüktür.

 

Ek olarak, her türlü rulman, desteğin rijitliğini artırmak amacıyla önceden yüklenebilir. Örneğin,açılı temaslı bilyalı rulmanlarve konik makaralı rulmanlarMilin titreşimini önlemek ve desteğin rijitliğini artırmak için, montaj sırasında genellikle önceden belirli bir eksenel kuvvet uygulanarak birbirlerini sıkıştırmaları sağlanır. Burada dikkat edilmesi gereken önemli nokta, ön yükleme miktarının çok büyük olmamasıdır. Çok büyük olduğunda, yatağın sürtünmesi artar, sıcaklık artışı olur ve yatağın kullanım ömrü etkilenir.

 

5. Rulman dönüş hızı

 

Her rulman modelinin, boyut, tip ve yapı gibi fiziksel özelliklere göre belirlenen kendi limit hızı vardır. Limit hızı, rulmanın maksimum çalışma hızını ifade eder (genellikle dev/dak). Bu limitin aşılması, rulman sıcaklığının yükselmesine, yağlayıcının kurumasına ve hatta rulmanın sıkışmasına neden olabilir. Uygulama için gerekli hız aralığı, hangi tip rulmanın kullanılacağını belirlemeye yardımcı olur. Çoğu rulman üreticisi, ürün kataloglarında ürünlerinin nihai hız değerini belirtir ve pratikte, limit hızının %90'ının altında çalışmanın daha iyi olduğu kanıtlanmıştır.

 

Genel olarak, yüksek hızlarda çalışma durumlarında derin oluklu bilyalı rulmanlar, açılı temaslı rulmanlar ve silindirik makaralı rulmanlar tercih edilir; düşük hızlarda ise konik makaralı rulmanlar isteğe bağlıdır. Konik makaralı rulmanların azami hızı genellikle derin oluklu bilyalı rulmanların yaklaşık %65'i, silindirik makaralı rulmanların %70'i ve açılı temaslı bilyalı rulmanların %60'ı kadardır. Eksenel bilyalı rulmanların hız limiti düşüktür ve yalnızca düşük hızlarda kullanılabilirler.

 

6. Rulmanların takılması ve sökülmesi için uygundur.

 

Rulman tipini seçerken, özellikle büyük ve ekstra büyük rulmanların takılması ve sökülmesi söz konusu olduğunda, rulmanın takılması ve sökülmesinin kolay olup olmadığını da göz önünde bulundurmak gerekir. Genel olarak açılı temaslı bilyalı rulmanlar, konik makaralı rulmanlar, silindirik makaralı rulmanlar ve dış halkaları ayrılabilir iğneli rulmanlar takılması ve sökülmesi kolaydır ve iç ve dış halkaları sırasıyla şafta veya gövde deliğine takılabilir. Ayrıca, konik delikli ve adaptör manşonlu küresel makaralı rulmanlar, çift sıralı silindirik makaralı rulmanlar ve küresel bilyalı rulmanlar takılması ve sökülmesi daha kolaydır.